The Domain Name Ecosystem
Alan Adı Ekosistemi
A comprehensive guide to your most valuable digital asset.
En değerli dijital varlığınız için kapsamlı bir rehber.
What is a Domain Name?
Alan Adı (Domain) Nedir?
Think of a domain name as the street address for your business on the internet. While computers use complex strings of numbers called IP addresses (e.g., `172.217.14.228`), humans use memorable names like `google.com`. A domain name is more than just an address; it is your digital headquarters, your brand identity, and your non-negotiable piece of internet real estate.
Bir alan adını, internetteki işletmenizin sokak adresi olarak düşünün. Bilgisayarlar IP adresleri (örn: `172.217.14.228`) adı verilen karmaşık sayı dizilerini kullanırken, insanlar `google.com` gibi hatırlanabilir isimleri kullanır. Bir alan adı bir adresten daha fazlasıdır; o sizin dijital genel merkeziniz, marka kimliğiniz ve internetteki pazarlığa kapalı gayrimenkulünüzdür.
The Hierarchy: Who Controls What?
Hiyerarşi: Kim Neyi Kontrol Ediyor?
The domain system is not chaos. It is a highly regulated, hierarchical structure managed by key global organizations. Understanding this is key to understanding your risks.
Alan adı sistemi bir kaos değildir. Kilit küresel kuruluşlar tarafından yönetilen, yüksek düzeyde düzenlenmiş, hiyerarşik bir yapıdır. Bunu anlamak, risklerinizi anlamanın anahtarıdır.
1. ICANN (The Global Coordinator)
1. ICANN (Global Koordinatör)
The Internet Corporation for Assigned Names and Numbers (ICANN) is a non-profit organization responsible for coordinating the maintenance and procedures of the databases that keep the internet secure and stable. ICANN does not control *what* you put on your website, but it does manage the entire system of unique identifiers, including domain names and IP addresses. They approve new extensions (like `.shop` or `.app`) and accredit Registrars.
İnternet Tahsisli İsimler ve Sayılar Kurumu (ICANN), interneti güvenli ve istikrarlı tutan veritabanlarının bakımını ve prosedürlerini koordine etmekten sorumlu, kar amacı gütmeyen bir kuruluştur. ICANN, web sitenize *ne koyduğunuzu* kontrol etmez, ancak alan adları ve IP adresleri de dahil olmak üzere tüm benzersiz tanımlayıcılar sistemini yönetir. Yeni uzantıları ( `.shop` veya `.app` gibi) onaylar ve Kayıt Firmalarını (Registrar) akredite ederler.
2. The Registry (The Wholesaler)
2. The Registry (Toptancı / Kayıt Operatörü)
A Registry is the organization that manages a specific Top-Level Domain (TLD). For example, the company Verisign is the Registry for all `.com` and `.net` domains. The ODTÜ (METU) is the Registry for `.tr` domains in Turkey. They are the "wholesalers" who create the extensions, set the rules for them, and maintain the master database (the "zone file") for that TLD.
Bir Registry (Kayıt Operatörü), belirli bir Üst Düzey Alan Adını (TLD) yöneten kuruluştur. Örneğin, Verisign şirketi tüm `.com` ve `.net` alan adlarının Kayıt Operatörüdür. Türkiye'de ODTÜ (NIC.TR) `.tr` uzantılı alan adlarının Kayıt Operatörüdür. Onlar, uzantıları yaratan, kurallarını belirleyen ve o TLD için ana veritabanını ("zone file") tutan "toptancılardır".
3. The Registrar (Your Partner)
3. The Registrar (Sizin Partneriniz / Kayıt Firması)
A Registrar is an ICANN-accredited company (like PlusLayer) that is authorized to sell domain names to the public (the "Registrant"). We are the "retail" partner. We provide the interface for you to find, register, and manage your domain. We connect directly to the Registries to register your name in the master database on your behalf.
Bir Registrar (Kayıt Firması), halka (yani "Alan Adı Sahibine") alan adı satma yetkisine sahip ICANN akreditasyonlu bir şirkettir (PlusLayer gibi). Biz "perakende" ortağız. Alan adınızı bulmanız, kaydetmeniz ve yönetmeniz için size arayüz sağlarız. Sizin adınıza ana veritabanına adınızı kaydetmek için doğrudan Kayıt Operatörlerine bağlanırız.
The Evolution of Domain Extensions (TLDs)
Alan Adı Uzantılarının (TLD'ler) Evrimi
Not all domains are created equal. The "extension" after the dot matters.
Tüm alan adları eşit yaratılmamıştır. Noktadan sonraki "uzantı" önemlidir.
- Legacy gTLDs (Generic): These are the originals from the 1980s: `.com` (commercial), `.org` (organization), `.net` (network), `.edu` (education), `.gov` (government).
- Eski gTLD'ler (Jenerik): Bunlar 1980'lerin orijinalleridir: `.com` (ticari), `.org` (organizasyon), `.net` (ağ), `.edu` (eğitim), `.gov` (hükümet).
- ccTLDs (Country Code): These two-letter domains are reserved for countries, like `.tr` (Turkey), `.uk` (United Kingdom), or `.de` (Germany). They are often crucial for local business and SEO.
- ccTLD'ler (Ülke Kodu): Bu iki harfli alan adları, `.tr` (Türkiye), `.uk` (Birleşik Krallık) veya `.de` (Almanya) gibi ülkeler için ayrılmıştır. Genellikle yerel işletmeler ve SEO için kritik öneme sahiptirler.
- New gTLDs (The "Explosion"): Starting in 2012, ICANN approved over 1,200 new TLDs. This created modern, specific extensions like `.shop`, `.app`, `.tech`, `.istanbul`, and `.global`.
- Yeni gTLD'ler ("Patlama"): 2012'den itibaren ICANN 1.200'den fazla yeni TLD'yi onayladı. Bu, `.shop`, `.app`, `.tech`, `.istanbul` ve `.global` gibi modern, spesifik uzantılar yarattı.
Why This Matters: Your Domain is a Corporate Asset
Bu Neden Önemli: Alan Adınız Kurumsal Bir Varlıktır
Understanding this ecosystem reveals a critical truth: a domain name is not just an IT expense; it is a balance sheet asset. It is your brand. It holds value. And like any valuable asset, it can be lost, stolen, or mismanaged.
Bu ekosistemi anlamak kritik bir gerçeği ortaya koyar: bir alan adı sadece bir IT masrafı değildir; o bir bilanço kalemidir. O sizin markanızdır. Bir değeri vardır. Ve her değerli varlık gibi o da kaybedilebilir, çalınabilir veya yanlış yönetilebilir.
Next Step: Now that you understand what a domain is, you must learn how to protect it.
Sonraki Adım: Artık bir alan adının ne olduğunu anladığınıza göre, onu nasıl koruyacağınızı öğrenmelisiniz.
Learn About Domain Management & Security Alan Adı Yönetimi ve Güvenliği Hakkında Bilgi Edinin